دلایل خشک شدن درختان زرشک

دلایل خشک شدن تدریجی درختان زرشک به شرح زیر می باشد، خواهشمند است جهت جلوگیری از خشک شدن اشجار زرشک موارد ذیل را رعایت فرمایید:

1-      ریختن کود حیوانی دور طوقه درخت: کود حیوانی به خصوص اگر پوسیده نباشد و دراطراف طوقه درختان زرشک ریخته شود پس از آبیاری و افزایش رطوبت ، کود حیوانی باعث پوسیده شدن طوقه درخت می شود و درخت بتدریج خشک می شود.

2-      ریختن خاک دور طوقه درخت : پوست درختان زرشک به خصوص درختانی  که سن بالایی دارند به صورت چوبی و ضخیم می  باشد. و اگر طوقه و تنه درخت داخل خاک قراربگیرد پس ازآبیاری رطوبت خاک باعث پوسیده شدن پوست تنه و طوقه شده به خصوص اگر بافت خاک سنگین باشد این مشکل بیشترمشاهده خواهد شد.

3-      باردهی زیاد درخت و برداشت دیرهنگام محصول: درختان زرشک به دلیل اینکه سال آوری دارند یعنی یک سال باردهی ندارند و سال دیگرآن باردهی زیادی دارند لذا درسالی که درختان خیلی زیربار می روند در اواخرفصل( یعنی مهرماه وآبان ماه) برای اینکه دانه های زرشک شیره دار شوند درخت مجبوراست تمام مواد غذایی اندوخته خود در ساقه ها و تنه را نیزبه محصول خود بدهد لذا براثراین کارکامبیوم (چوب تنه و طوقه) ضعیف شده و بین کامبیوم و پوست طوقه فاصله کمی در حد کمتراز ازیک میلیمترایجاد می شود و گاها" شکاف هم می خورد که هنگام آبیاری آب به زیر پوست طوقه نفوذ می کند و باعث پوسیدن آن میشود وآوندهای زیرپوست صدمه دیده وقهوه ای می شوند و لذا درخت به تدریج خشک می شود. جهت جلوگیری از این مشکل اولا باید تغذیه درخت به خوبی مدیریت شود و به خصوص درآخرفصل هنگام آبیاری محلول پاشی صورت گیرد و در ثانی برداشت زرشک را زودترانجام دهید تا قبل ازاینکه محصول شیره ومواد غذایی درخت را کاملا" تخلیه نماید محصول برداشت شود.

4-      حمله آفات : آفاتی مانند شته وکرم های برگخوار بخصوص در اواخرفصل( ازشهریور ماه به بعد )به شدت به درختان زرشک حمله می کنند و باعث ضعف درخت می شوند. این موضوع نیزمانند باردهی زیاد باعث تخلیه شیره ومواد غذایی درخت شده ودر نتیجه همان مشکل جمع شدن کامبیوم و ترک خوردن پوست طوقه ایجاد می شود و درخت بتدریج خشک می شود لذا باید قبل ازحمله شدید آفات با آنها مبارزه نمود.

5-      انتقال خاک های شور وقلیایی به پای طوقه: در سال های اخیر برای شخم بهاره ازتیلراستفاده می شود ودر جاهایی که آب و خاک شور وقلیا هستند در طول سال شوری و املاح خود را به سمت لبه های بالایی جوبه می کشند و هنگام تیلرزدن این خاک های شور وقلیا توسط تیلربه کف جوبه منتقل می شود وبا اولین آبیاری این املاح مسموم کننده به ریشه درخت رسیده  وارد درخت میشود و باعث خشک شدن تدریجی درخت می شود.

6-      شخم عمیق پای درخت با تیلر: دربرخی ازباغات زرشک به دلیل نوع بافت خاک و یا وجود لایه سخت تحتانی و یا نوع کوددهی، درختان ریشه های خود را درقسمت سطحی خاک گسترده می کنند و به خصوص در درختانی که سن بالایی دارند قطع کردن ریشه ها و یا صدمه زدن به ریشه ها خسارت جبران ناپذیری برای درخت می باشد ومتاسفانه عدم استفاده صحیح از تیلرو شخم عمیق پای درخت در این اراضی باعث صدمه زدن به ریشه ها و در نهایت مرگ تدریجی درختان می شود.

7-      شخم یا کولش دیر هنگام: ریشه تمام گیاهان چند ساله، من جمله درختان زرشک تقریبا یک ماه قبل از جوانه زدن درخت ازخواب زمستانی بیدار شده و شروع به فعالیت و رشد می کند، یعنی رشد ریشه ها ازاواخربهمن ماه شروع می شود و درختان درفروردین ماه که هوا گرم می شود ریشه های مویی خود را برای جذب آب ومواد غذایی به سطح خاک نزدیک و گسترده می کنند و ازطرف دیگر متاسفانه دربرخی مناطق برای اینکه هنگام کولش یا شخم بهاره بتوانند علف های هرز را نیزبیشتر کنترل نمایند. این عملیات را در اواخرفروردین ماه انجام می دهند و این کار باعث قطع ریشه های مویی درختان شده وتا زمانیکه درخت دوباره ریشه ها را ترمیم نماید درخت بسیار افت کرده و باعث ضعف تدریجی درخت و مرگ تدریجی درخت می شود.

8-      تجمع املاح دور ریشه درختان: درسال های اخیر با نصب کنتور هوشمند در چاه های کشاوزی واتمام حجم آب کشاورزان مجبورند درفصل زمستان چاه ها را خاموش نمایند ازطرف دیگر بارندگی کافی هم وجود ندارد و دربسیاری از منابع آبی کیفیت آب پایین آمده و آب ها شور تر شده اند لذا درزمستان که چاه خاموش است و بارندگی ها نیزکم هست شوری واملاح ازلایه های زیرین خاک بالا آمده ودر محل ریشه ها تجمع می کند و دراسفند ماه به محض جوانه زدن درخت این املاح وارد ریشه شده و باعث مسمومیت و در نتیجه مرگ تدریجی درخت می شوند.

9-      هرس زود هنگام :برخی از کشاورزان هنگام برداشت محصول ترکه یا شاخه درخت را ازمحل تنه  قطع می کنند وقسمتی که زرشک ندارد را هم قطع می کنند یا اینکه بلافاصله پس ازبرداشت قبل ازخشک شدن برگ ها شروع به هرس درخت می کنند  این کار باعث می شود مواد غذایی اندوخته شده در برگها نتواند به شاخه ها و تنه درخت برگشت نماید ودرختان ضعیف شده وپوست تنه  و طوقه آن ترک بر می دارد و در نتیجه به مرور زمان درخت خشک می شود.

10-  هرس درختان دریخبندان: بهترین زمان هرس دربهمن ماه پس ازاتمام یخبندان های زمستانه می باشد واگر در زمان یخبندان درختان هرس شوند ازمحل زخم ایجاد شده درختان صدمه دیده و نمی توانند محل زخم را ترمیم نمایند و این کار نیزمی تواند باعث ضعف درخت و در نتیجه خشک شدن تدریجی درختان شود.

11-  کرم های ریشه خوار: در مواردی که کشاورزان از کود های نپوسیده استفاده می کنند به خصوص کودهای گوسفندی، باعث می شود کرم های سفید ریشه درخاک زیاد شده و ریشه درختان را قطع نمایند وباعث مرگ تدریجی درختان می شوند.

صدمه فیزیکی : هر گونه صدمه فیزیکی به تنه وطوقه وریشه درختان ریشه باعث ایجاد پوسیدگی تدریجی و در نهایت خشک شدن درخت می شود. 

دلایل رنگ پریدگی زرشک ( دانه سفیدی زرشک)

دلایل رنگ پریدگی زرشک در آخر فصل :

1-  شرایط آب و هوایی : گرمای شدید در تابستان سبب ریزش دانه ( تف باد ) قبل از رسیدن می شود و دانه هایی که باقی می مانند رنگ پذیری خوبی نداشته و در آخر فصل کم رنگ و پوچ می شوند .

2-  رشد رویشی زیاد : در سالهایی که درختان شاخه های یکساله جدیدی تولید می کنند اگر تعداد این شاخه ها زیاد باشد و در پایان فصل رویشی درخت برای تقویت جوانه های زایشی سال بعد عناصر را به سمت شاخه های یکساله هدایت می کند و زرشک شاخه های باردار کم رنگ و چروکیده و پوچ می شود .

3-  کمبود عناصر غذایی : کمبود برخی عناصر غذایی در خاک باعث رنگ پریدگی و سفید شدن زرشک می شود . مهمترین این عناصر پتاسیم هست که جزء عناصر پر مصرف می باشد و عناصر آهن و منگنز نیز جزء عناصر کم مصرف می باشند . استفاده از کود سولفات پتاسیم و سولوپتاس و سایر کودهای پتاس بالا و کودهای ریز مغذی مانند FMZ  می تواند این مشکل را برطرف نماید .

4-  استفاده از کودهای حیوانی پای درخت : استفاده از کودهای حیوانی نپوسیده و بخصوص کود گوسفندی در سالهای بار درخت باعث رنگ پریدگی محصول زرشک در پایان فصل می شود .

5-  پوسیدگی طوقه و ریشه : این عوامل باعث عدم حرکت مناسب آب و مواد غذایی شده و باعث رنگ پریدگی محصول زرشک می شود .

6-  بیماری زنگ زرشک : درختانی که مبتلا به زنگ هستند مواد غذایی را نمی توانند به خوبی در اختیار میوه و برگ قرار دهند و مقداری از محصول ریزش کرده و بقیه آن نیز سفید و رنگ پریده باقی می ماند .

7-   حمله شدید شته : حمله شدید شته اگر قبل از رنگ پریدگی محصول باشد به دلیل اتلاف مواد غذایی درخت باعث رنگ پریدگی و حتی چروک شدن محصول می شود .

8-     تنش آبی در اوایل تابستان سبب ریزش و چروکیده شدن دانه ها شده و دانه های باقیمانده کم رنگ و پوک می شوند .